|
|
|
|
ELEKTRİK KAZALARINDA İLK YARDIM
Endüstriyel gelişmelere paralel olarak elektrik enerjisinin insan yaşamındaki
yeri her gün biraz daha artmaktadır. Günlük yaşantımız içinde, elektrikli
cihazlarla adeta birlikte yaşamaktayız. Bu sebeple, elektrikle ilgili kazalar
da, diğer nedenlerle meydana gelen kazalara oranla daha büyük ölçülerde can ve
mal kaybına sebep olmaktadır. Kazaların önlenmesi konusunda alınması gerekli
güvenlik tedbirlerinin yanında özellikle elektrik çarpması durumunda yapılacak
ilk yardım uygulamaları, pek çok kalının yeniden hayata döndürülmesini
sağlayabilmektedir.
Elektrik enerjisi insan organizmasında,
• Şok bilinç kaybı,
• Çeşitli derecelerde yanıklar,
• Kasılma ve kramplar,
• Böbreklerin çalışmasının bozulması,
• Solunum ve kalp durması gibi
Olayları meydana getiriri.
Elektrik çarpmalarında,
• Vücuttan geçen akımın miktarı,
• Akımın geçtiği yol,
• Akıma maruz kalma süresi,
• Vücut direnci, önemlidir.
Örneğin göğüs bölgesinden geçen akım, göğüs kaslarında kramplar oluşturabilir ve
solunum durabilir. “ 20 mA ‘den büyük akımlar” kalp kaslarının uyarılması,
kalpte elektrik dengesinin bozularak durmasına yol açar (Kalp Fibrilasyonu).
Zararsız küçük akım çarpmalarında da korku sebebiyle düçme, çarpma gibi mekanik
nedenlerle kazalar meydana gelmektedir.
İnsanın hissedebileceği akım, 0.01 mA ‘dan başlamakta, 15-25 mA ‘e kadar büyük
bir tehlike oluşturmamaktadır. (I. Bölge) 50 mA ‘e kadar (II. Bölge) olan
akımlarda 30 saniyeden sonra bilinç kaybı, 3-4 dakika içinde de solunum ve kalp
durması ile ölüm meydana gelebilir. Yapay solunum ve kapalı kalp masajı ile
kazalının hayata döndürülmesi mümkündür.
III. ve IV. Bölgelerde ise, akciğer ödemi, bilinç kaybı, yanıklar, ark sebebiyle
oluşan tehlikeli yanıklar, böbrek arızaları gibi ciddi sonuçlar meydana gelir.
(100 – 200 mA)
Kazalının durumuna göre gerekli yardım teknikleri uygulanır.
Yapay solunum ve kapalı kalp masajı
Elektrik çarpmaları genellikle solunum ve kalp durmasına neden olur. Beyin
dokuları ancak 3-5 dakika oksijensiz kalmaya dayanabileceği için, kazalı süratle
akımdan kurtarılmalı, güvenli bir yere alınmalıdır. Sert bir zeminde sırtüstü
yatırılır.Soluk yolunun açılması için çene ucu, kemik kısmından tutularak yukarı
kaldırılır ve diğer elle alın aşağı doğru bastırılır. Burun kanatları baş ve
işaret parmaklarıyla sıkıştırılır. İlk yardımı yapan kişi derin bir soluk alır,
ağzını kazalının ağzı üzerine sıkıca kapatıp nefesini kazalının akciğerine
gönderir. Kazalının göğüs kafesi şişer, ilk yardımı yapan doğrulur ve tekrar
derin bir soluk alarak bu uygulamayı devam ettirir. Her 2-3 saniyede bir soluk
verilmelidir. Eğer ağızda dişlerde herhangi bir kanama varsa, çene ucu ağzı
kapatacak şekilde yukarı kaldırılır, ilk yardımı yapan soluğunu kazalının
burnundan vererek ağızdan-buruna tekniği ile uygulamayı sürdürür. Her soluk
vermede kazalının göğüs kafesinin şişmesi ve inmesi takip edilmelidir.
Başlangıçta 8-10 soluk verilir. Sonra hemen kazalının boynunun yan tarafından
şah damarına parmakla basınç yapılarak kalp atışları kontrol edilir. Eğer kalp
durmuş ise hemen kapalı kalp masajı uygulamasına başlanır.
Kazalını göğüs kısmının yan tarafına diz çökülür. Sternim (göğüs) kemiğinin tam
orta kısmına, iki el üst üste konarak göğüs kafesini 2.5-3 cm esnetecek bir güç
ile pres yapılır. Pres, yani yani kalp masajı temposu “1001, 1002, 1003, ….”
diye sayılarak 1015 e kadar devam ettirilir.
Tek ilk yardımcı “2 nefes, 15 pres” şeklinde uygulama yapar. İki ilk yardımcı
varsa, biri yapay solunum yapar ve bir nefes verir, eğer kalp atışları yoksa 5
pres yapar “bir nefes 5 pres”. Şah damarı, kalp presi yapılmadan önce kontrol
edilmeli, kalp atmıyorsa kalp masajı (presi) yapılmalıdır.
10 yaşına kadar çocuklarda uygulama “1 nefes 5 pres” şeklinde yapılır. Kalp
presi tek el ile uygulanır.
Bir yaşına kadar bebeklerde 1 nefes verilir ve kalp masajı tek elin iki parmağı
ile yapılır. Bebeklerde “1 nefes 5 pres”, kalp atışları kol atar damarından, üst
kolun iç kısmından parmakla baskı yapılarak kontrol edilir.
Günümüzde, yapay solunum ve kapalı kalp masajı uygulamaları ile bir çok
kazalının yeniden hayata döndürülmesi mümkün olmaktadır.
Bu tekniklerin öğrenilmesi, bir insanlık görevi olarak kabul edilmelidir.
İLK YARDIM ÇANTASI
Acil Tıp Derneği aşağıda yazılanların bulunmasını önermektedir.
• 1 adet künt uçlu makas
• 3 çift lateks eldiven
• 5 adet 5 X 5 cm gazlı bez
• 5 adet 10 X 10 cm gazlı bez
• 2 adet 2m X 10 cm rulo sargı bezi
• 1 adet üçgen bandaj
• 2 adet ağzı kapanabilir plastik poşet
• 2 adet çengelli iğne
• 1 adet yapay solunum ağızlığı
• Temel yaşam desteği bilgi formu
|
|
|
|
 |
